![](13009.jpg)
![](ryppost%20copy%205.jpg)
ประวัติความเป็นมา
ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะเรียง
ซึ่งเดิมขึ้นอยู่กับศูนย์ฯแม่ลาน้อย
และได้แยกออกมาตั้งเป็นศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะเรียง เมื่อปี พ.ศ.
2536 เพราะพื้นที่รับผิดชอบของศูนย์ฯ
แม่ลาน้อยอยู่ห่างไกลกว่าและกว้างขวางมารก อยู่ในเขต 2 อำเภอ
คือ อำเภอแม่ลาน้อย และอำเภอแม่สะเรียง
ส่วนของอำเภอแม่สะเรียงจึงได้แยกออกมาเป็นศูนย์ฯแม่สะเรียง
เริ่มแรกมีหมู่บ้านรับผิดชอบ 5 หมู่บ้าน (12กลุ่มบ้าน) ราษฎร 397 ครอบครัว
เป็นชาวเขาเผ่าละว้าและเผ่ากะเหรี่ยง
1. สภาพทั่วไป
1.1 ขนาดและที่ตั้ง
ตั้งอยู่บ้านอมพาย หมู่ที่ 11 ต. ป่าแป๋
อ.แม่สะเรียง จ. แม่ฮ่องสอน
มีพื้นที่เขตรับผิดชอบ 90.93 ตารางกิโลเมตร หรือ 50,581.5 ไร่
พื้นที่อยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ครอบคลุม 12 กลุ่มบ้าน 632 ครอบครัว 2,775 เป็นชาวเขาเผ่าลั๊วะ
และกะเหรี่ยง
1.2 ลักษณะภูมิประเทศ
พื้นที่มีลักษณะเป็นหุบเขาสลับซับซ้อน
มีที่ราบระหว่างหุบเขาเพียงเล็กน้อย พื้นที่มีความลาดชันสูง
เป็นแหล่งต้นน้ำ มีลำห้วยขนาดเล็กไหลผ่านพื้นที่
มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 800-1,000 เมตร
1.3 ลักษณะดิน
เป็นดินร่วนเหนียว และเหนียวปนทราย
มีดินลูกรังเป็นบางพื้นที่ มีความเป็นกรดเป็นด่างประมาณ 5.0-6.5 พื้นที่มีความลาดชันสูง
มีเศษหินโผล่กระจัดกระจายทั่วไปตามพื้นที่ลาดชัน
1.4 ลักษณะภูมิอากาศ
- อุณหภูมิสูง ประมาณ 34 องศาเซลเซียส
- อุณหภูมิต่ำสุด ประมาณ 4 องศาเซลเซียส
- อุณหภูมิเฉลี่ย 22 องศาเซลเซียส
- ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,383 มิลลิเมตร/ปี
1.5 การคมนาคม
ห่างจากจังหวัดเชียงใหม่ถึงศูนย์ฯ ประมาณ 180 กิโลเมตร
ใช้เวลาเดินทางประมาณ
3.30 ชั่วโมง
เส้นทางสายเชียงใหม่ แม่สะเรียง
เป็นถนนลาดยางสายหลักและแยกจากสายหลักไปยังศูนย์ฯ เป็นถนนลาดยาง 19 กิโลเมตร
และถนนลูกรังประมาณ 16 กิโลเมตร รวมประมาณ 35 กิโลเมตร
1.6 โครงสร้างพื้นฐาน
หมู่บ้านส่วนมากยังไม่มีไฟฟ้าใช้
ถนนเชื่อมระหว่างหมู่บ้านเป็นถนนลูกรัง และเส้นทางลำลอง
ไม่สะดวกในการเดินทางโดยเฉพาะฤดูฝน
1.7 แหล่งน้ำ
มีแหล่งน้ำตามธรรมชาติอยู่ 7 แห่งใช้ในการอุปโภค-บริโภคและการเกษตรคือ
ลำห้วย
กล้อโก๊ละ ห้วยแกลหมื่อโก๊ละ ห้วยสหย่าโก๊ละ ห้วยสันบ่อเวียง ห้วยฮากไม้
ห้วยอุบลาน และห้วยยางอมพาย มีอ่างเก็บน้ำ 2 แห่งพร้อมระบบส่งน้ำ
2. สภาพทางเศรษฐกิจและสังคม
2.1 ประชากร
ประชากรมีทั้งหมด 2,775 คน 503 ครัวเรือน 632 ครอบครัว
ชาย 1,430 คน หญิง 1,345 คน
หมู่บ้านที่รับผิดชอบ
ชื่อหมู่บ้าน/หย่อมบ้าน |
หมู่ที่ |
เผ่า |
จำนวน
ครัวเรือน |
จำนวน
ครอบครัว |
จำนวนประชากร |
ชาย |
หญิง |
รวม |
1. ป่าแป๋
2. สันติธรรม
3. สันติสุข
4. ช่างหม้อ
5. ห้วยฮากไม้ใต้
6. โก๊ะไม้หลู่
7. ไก่ดำ
8. น้อย
9. ห้วยฮากไม้เหนือ
10. อมพายเหนือ
11. ธรรมชัย.
12. อมพายใต้ |
3
4
4
4
7
7
7
8
8
11
11
11 |
ลั๊วะ
ลั๊วะ
ลั๊วะ
ลั๊วะ
กะเหรี่ยง
กะเหรี่ยง
กะเหรี่ยง
กะเหรี่ยง
กะเหรี่ยง
ลั๊วะ
ลั๊วะ
ลั๊วะ |
89
38
27
34
50
54
25
12
61
20
29
64 |
108
50
32
48
63
73
27
14
67
24
41
85 |
246
107
86
117
153
152
70
31
181
40
79
168 |
273
99
68
97
135
149
59
24
135
56
92
158 |
51
206
154
214
288
301
129
55
316
96
171
326 |
รวม |
5 หมู่บ้าน |
2 เผ่า |
503 |
632 |
1,430 |
1,345 |
2,775 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
แหล่งข้อมูล : ข้อมูลในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง (พฤศจิกายน 2547)
กลุ่มงานติดตามประเมินผล
ส่วนอำนวยการและวางแผน สำนักงานเกษตรที่สูง
2.2 การศึกษา
ราษฎรส่วนใหญ่จบการศึกษาระดับประถมศึกษาในปัจจุบันพบว่ามีผู้จบการศึกษาระดับประถมศึกษา
จำนวน 160 คน มัธยมศึกษาปีที่ 3 ถึงระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ (ปวช.) จำนวน 27 ระดับอุดมศึกษา
( อนุปริญญา,ปริญญาตรี )จำนวน 17 คน
มีโรงเรียนทั้งหมด 6 แห่ง
สังกัดสำนักงานประถมศึกษา คือ โรงเรียนบ้านอมพาย, โรงเรียนบ้านสันติสุข, โรงเรียนบ้านช่างหม้อ,โรงเรียนเจ้าพ่อหลวงอุปถัมภ์,
10 บ้านป่าแป๋, โรงเรียนบ้านฮากไม้, และโรงเรียนบ้านฮากไม้เหนือ
2.3 การสาธารณสุข
สุขภาพอนามัยของราษฎรส่วนใหญ่ยังไม่ดี
เนื่องจากราษฎรไม่ดูแลเอาใจใส่สุขภาพของตนเองบริโภคอาหารที่ไม่ถูกสุขอนามัย
ยังมีอัตราการเกิดสูง และยังมีผู้ติดยาเสพติด เช่น ยาบ้า มีสถานีอนามัย 2 แห่ง
ศูนย์สาธารณสุขมูลฐาน จำนวน 1 แห่ง
2.4 การประกอบอาชีพ
ราษฎรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพการเกษตรเป็นหลัก
เช่น การทำไร่ ทำนาและปลูกผัก อาชีพรองได้แก่รับจ้าง อาชีพนอกภาคการเกษตร
2.5 รายได้
เฉลี่ย 15,000 บาท/ครอบครัว
2.6 การถือครองที่ดิน
พื้นที่ทำกินอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ
ไม่มีเอกสิทธิ์ ประมาณ 70-80 ไร่ต่อครอบครัว
มีการใช้พื้นหมุนเวียนไปตามพื้นที่ต่างๆ (ทำไร่หมุนเวียน) ประมาร 8-9 ปี
จะกลับมาปลูกซ้ำในพื้นที่เดิมอีก
2.7 การใช้ประโยชน์ที่ดิน
ราษฎรส่วนมากทำไร่ ( ปลูกข้าว, พืชไร่, ผัก ) หมุนเวียนไปตามพื้นที่ต่างๆ
ซึ่งแต่ละครอบครัวจะมีพื้นที่ประมาณ 70-80 ไร่
ระยะเวลาการหมุนเวียนกลับมาปลูกซ้ำที่เดิมประมาณ 8-9 ปี
สำหรับพื้นที่นามีเพียงเล็กน้อย
2.8 แหล่งเงินทุน
- ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร
- สหกรณ์การเกษตร
- พ่อค้าคนกลาง (เอกชน)
- โครงการแก้ไขปัญหาความยากจน
2.9 การรวมกลุ่มของเกษตรกร
ราษฎรในพื้นที่มีการรวมกลุ่มต่างๆ
ได้แก่ กลุ่มธนาคารข้าวพระราชทาน กลุ่มสหกรณ์ผู้เพาะเห็ดหอมบ้านป่าแป๋
กลุ่มร้านสหกรณ์พระราชทาน ประชาสมทบ กลุ่มแม่บ้าน
กลุ่มผู้เลี้ยงโค กลุ่มผู้เลี้ยงสุกร กลุ่มทอผ้าและกลุ่มร้านค้าสหกรณ์
กลุ่มผู้ใช้ผู้ใช้น้ำ
2.10 ผลผลิตทางการเกษตร
1) พืชผัก ได้แก่ กะหล่ำปลี กะหล่ำปลีหัวใจ
ฟักทองญี่ปุ่น ฟักทองสีส้ม และพื้นที่รวม 164 ไร่
เกษตรกร 35 ราย
2) ไม้ผลได้แก่ พลับ เสาวรสรับประทานสดแลละกาแฟ
เกษตรกร 33 ราย
3) พืชไร่ ได้แก่ ข้าวไร่และถั่วแดงหลวง
พื้นที่รวม 80 ไร่ เกษตรกร 35 ราย
4) ปศุสัตว์/ประมง ได้แก่
วัว, สุกร, ไก่, ปลายี่สก, ปลาดุกอเมริกัน
(แห่ลงข้อมูล รายงานประจำปี 2547 ฝ่ายพัฒนามูลนิธิโครงการหลวง)
2.11 แหล่งท่องเที่ยว
1) แหล่งท่องเที่ยวการเกษตร
ได้แก่ แปลงปลูกพืชผักไม้ผลของเกษตรกร
2) แหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ
ได้แก่ เส้นทางจากบ้านสันติสุข-บ้านน้อย,น้ำตกฮากไม้
3) แหล่งท่องเที่ยวศึกษาวัฒนธรรม
ได้แก่ หมู่บ้านชาวเขาเผ่าลั๊วะ , กะเหรี่ยง
4) ภูมิปัญญาท้องถิ่น
การตีมีดบ้านป่าแป๋,การทอผ้าพื้นเมืองของชาวเขา
แหล่งข้อมูล ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงแม่สะเรียง
3. สภาพพื้นที่และทรัพยากรป่าไม้
สภาพป่าไม้ส่วนใหญ่ถูกบุกรุกทำลายเป็นพื้นที่ทำกินของราษฎร
ถึงแม้ว่าบางแห่งจะเป็นพื้นที่ป่าไม้
อายุ 2-10 ปี
ก็จะเป็นพื้นที่ทำกินเกือบทั้งหมด โดยการทำหมุนเวียนของหมู่บ้าน
เฉลี่ยประมาณร้อยละ 60 พื้นที่นาดำร้อยละ 20 พื้นที่ป่าอนุรักษ์ร้อยละ 15 และพื้นที่อื่นๆ
ร้อยละ 5
ปัจจุบันแต่ละหมู่บ้าน
ได้ตั้งกลุ่มอนุรักษ์ป่าต้นน้ำที่เหลืออยู่เพื่อเป็นแหล่งต้นน้ำในการนำน้ำมาใช้ประโยชน์
ซึ่งบางหมู่บ้าน ได้ดำเนินการมาแล้วประมาณ 10-15 ปี
เช่น บ้านป่าแป๋ บ้านฮากไม้ใต้
![](ryppost%20copy%206.jpg)
ประวัติความเป็นมา
ในปี พ.ศ. 2513 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระบรมราชินีนาถทรงเสด็จเยี่ยมบ้านห้วยห้อมและบ้านป่าแป๋
เป็นครั้งแรก ต่อมาในปี พ.ศ. 2522 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเสด็จเยี่ยมบ้านดงอีกครั้ง
แล้วทรงรับสั่งกับหม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี
ให้ช่วยพัฒนาอาชีพและความเป็นอยู่ของชาวบ้าน
ดังนั้นจึงได้ก่อหลวงเคยเสด็จมาก่อน
และเป็นศูนย์กลางโรงเรียนตำรวจตระเวนชายแดนที่สมเด็จย่าทรงก่อตั้งขึ้น พ.ศ.
2516)ในนามโรงเรียนสมาคมศิษย์เก่าพยาบาลศิริราช
1. สภาพโดยทั่วไป
1) ขนาดและที่ตั้ง : ตั้งอยู่ที่บ้านดง
หมู่ที่ 5 ตำบลห้วยห้อม อำเภอแม่ลาน้อย จังหวัดแม่ฮ่องสอน
ครอบคลุมพื้นที่รับผิดชอบ 6 หมู่บ้าน คือ
บ้านห้วยห้อม, บ้านห้วยห้า, บ้านดง, บ้านละอูบ,
(หมู่ที่ 1, 2, 5, 6 ตำบลห้วยห้อม) และบ้านแม่สะกึ๊ด, บ้านห้วยผึ้ง,
(หมู่ที่ 1, 2ตำบลท่าผาปุ้ม) มีพื้นที่รับผิดชอบประมาณ 44.72 ตารางกิโลเมตรหรือ 27,951.54 ไร่
2) ลักษณะภูมิอากาศประกาศ : พื้นที่ส่วนใหญ่ของศูนย์ฯ
แม่ลาน้อยมรลักษณะเป็นภูเขาสลับซับซ้อนมีความลาดชันสูง มีลำน้ำสายสำคัญ
ได้แก่ลำน้ำแม่ลาน้อยซึ่งไหลลงสู่แม่น้ำสาละวินอยู่สูงจากระดับน้ำทะเลปานกลางประมาณ 900-1,100 เมตร
3) ลักษณะภูมิอากาศ : อุณหภูมิสูงสุด 34 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือนเมษายน
อุณหภูมิต่ำสุด 4 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือนธันวาคม
อุณหภูมิเฉลี่ย 19 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,400 มิลลิเมตร/ปี
ฝนจะเริ่มตกตั้งแต่เดือนมิถุนายน เดือนตุลาคม
4) การคมนาคม : ตั้งอยู่ห่างจากจังหวัดเชียงใหม่ประมาณ 250 กิโลเมตร
ใช้เวลาเดินทางประมาณ 5 ชั่วโมง โดยใช้เส้นทางสาย 108ผ่านอำเภอฮอด อำเภอแม่สะเรียง
แล้วเลี้ยวขวาขึ้นดอยตรงข้ามที่ทำการไปรษณีย์ อีก 30 กิโลเมตร
สภาพถนนเป็นถนนลาดยางเกือบทั้งหมด มีถนนลูกรังเพียง 13 กิโลเมตรเท่านั้น
2.สภาพทางเศรษฐกิจและสังคม
1) ประชากร : มีชนเผ่า
ได้แก่ เผ่ากะเหรี่ยงและเผ่าลั๊วะจำนวน 906 หลังคาเรือน 1,097 ครอบครัว
ชาย 2,358 คน หญิง 2,197 คน
รวม 4,555 คน
ลำดับที่ |
ชื่อหมู่บ้าน |
เผ่า |
จำนวน |
จำนวน |
จำนวนประชากร |
ครัวเรือน |
ครอบครัว |
ชาย |
หญิง |
รวม |
1 |
บ้านดง |
ละว้า |
147 |
194 |
389 |
374 |
763 |
2 |
บ้านดงใหม่ |
ละว้า |
32 |
40 |
75 |
98 |
173 |
3 |
บ้านละอูบ |
ละว้า |
164 |
210 |
485 |
443 |
928 |
4 |
บ้านตูบ |
ละว้า |
40 |
51 |
112 |
108 |
220 |
5 |
บ้านละอางใต้ |
ละว้า |
6 |
6 |
19 |
16 |
35 |
6 |
บ้านสาม |
ละว้า |
39 |
39 |
85 |
96 |
181 |
7 |
บ้านละอางเหนือ |
ละว้า |
29 |
33 |
71 |
70 |
141 |
8 |
บ้านผักไผ่ |
กระเหรี่ยง |
25 |
30 |
77 |
74 |
151 |
9 |
บ้านห้วยห้า |
กระเหรี่ยง |
63 |
60 |
178 |
138 |
316 |
10 |
บ้านห้วยห้าใหม่ |
กระเหรี่ยง |
30 |
33 |
81 |
78 |
159 |
11 |
บ้านห้วยห้อม |
กระเหรี่ยง |
62 |
82 |
175 |
139 |
314 |
12 |
บ้านแม่และ |
กระเหรี่ยง |
42 |
59 |
110 |
116 |
226 |
13 |
บ้านดูลาเปอร์ |
กระเหรี่ยง |
39 |
53 |
105 |
93 |
198 |
14 |
บ้านห้วยผึ้ง |
กระเหรี่ยง |
69 |
82 |
100 |
98 |
198 |
15 |
บ้านแม่สะกึ๊ด |
กระเหรี่ยง |
30 |
36 |
84 |
61 |
145 |
16 |
บ้านแม่กวางใต้ |
กระเหรี่ยง |
41 |
40 |
98 |
91 |
189 |
17 |
บ้านแม่ปอถ่า |
กระเหรี่ยง |
25 |
27 |
67 |
60 |
127 |
18 |
บ้านสามหมอก |
กระเหรี่ยง |
23 |
22 |
47 |
44 |
91 |
|
รวม |
|
906 |
1,097 |
2,358 |
2,197 |
4,555 |
(แหล่งข้อมูล ศูนย์พัฒนาและสงเคราะห์ชาวเขาจังหวัดแม่ฮ่องสอน ปี
2548)
2) การศึกษา : ราษฎรส่วนใหญ่ร้อยละ
89 จบการศึกษาระดับประถมศึกษา ที่เหลือจบระดับ มัธยมศึกษาร้อยละ 10
และจบระดับอุดมศึกษา ร้อยละ 1 โดยมีโรงเรียนจำนวน
6 โรง สังกัดสำนักงานการประถมศึกษา
3) การประกอบอาชีพ : อาชีพหลักคือการเกษตรกรรม
ร้อยละ 85 อาชีพรองคือรับจ้างร้อยละ 10และค้าขาย
ร้อยละ 5 มีรายได้เฉลี่ยประมาณ 15,000 บาท/ครัวเรือน/ปี
4) การรวมกลุ่มของเกษตรกร : มีการวมกลุ่มต่างๆตามธรรมชาติทั้ง
6 หมู่บ้าน ได้แก่ กลุ่มอนุรักษ์ต้นน้ำห้วยห้า ห้วยห้อม ละอุบ
กลุ่มเยาวชนบ้านดง กลุ่มทำเรื่องเงิน กลุ่มสตรีทอผ้าบ้านห้วยผึ้ง
กลุ่มผู้ปลูกกาแฟและกลุ่มสตรีทอผ้าขนแกะ
5) ผลผลิตทางการเกษตร :
5.1พืชผัก ได้แก้ กะหล่ำปลีแดง กะหล่ำปลีเขียวและฟักทองญี่ปุ่น
พื้นที่รวม 63 ไร่ เกษตรกร 50 ราย
5.2ไม้ผล ได้แก่ อะโวคาโด พลัม พลับ เสาวรสหวานและเสาวรสโรงงาน
พื้นที่รวม 169 ไร่ เกษตร 142 ราย
5.3 พืชไร่ ได้แก่ ถั่วแดงหลวง พื้นที่รวม 50 ไร่
เกษตรกร 18 ราย
5.4 ส่งเสริมปลูกกาแฟอราบิก้า พื้นที่ 241 ไร่ เกษตรกร 165 ราย
(แหล่งข้อมูล รายงานประจำปี 2546
ฝ่ายพัฒนามูลนิธิโครงการหลวง)
6) แหล่งท่องเที่ยว
-แหล่งท่องเที่ยวทางการเกษตร ได้แก่ ชมนาบันได
แปลงปลูกกาแฟบ้านห้วยห้อมและปลูกเสาวรสรับประทานสด
-แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ ได้แก่
น้ำตกนทีราชันย์ น้ำตกทีเลอเล ก้อนหินเลี้ยงผาและทะเลหมอก
-แหล่งท่องเที่ยวศึกษาวัฒนาธรรม
ได้แก่ กลุ่มตีเครื่องเงินบ้านละอูบ กลุ่มทอผ้าขนแกะบ้านห้วยห้อม
พิพิธภัณฑ์บ้านลัวะ โบราณสถานาตุธัมิกราชสถานที่ปฏิบัติธรรมของพุทธศาสนา
7) โครงสร้างพื้นฐาน
- ระบบไฟฟ้า
: จำนวน 4 แห่ง
- น้ำประปา
: จำนวน 6 แห่ง
- สถานีอนามัย
: จำนวน 2 แห่ง
- โบสถ์
: จำนวน 5 แห่ง
- วัด
: จำนวน 5 แห่ง
- โทรศัพท์สาธารณะ
: จำนวน 5 แห่ง
- ร้านค้า
: จำนวน 17 แห่ง
- โรงเรียน
: จำนวน 6 แห่ง
- ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก
: จำนวน 3 แห่ง
![](ryppost%20copy.jpg)
![](maprypro.jpg)
![](ryppost%20copy%202.jpg)
โครงการหลวงแม่ลาน้อย
![](maplanoy.jpg)
โครงการหลวงแม่สะเรียง
![](mapmae.jpg)
![](ryppost111.jpg)
![](SDC12470.JPG)
![](SDC12518.JPG)
![](SDC12513.JPG)
![](SDC12837.JPG)
กำลังปรับปรุง : พบกับรูปภาพสวยๆๆ
ในพื้นที่โครงการหลวงเร็วๆๆๆ นี้
|